Zie de mens!

Jezus dan kwam naar buiten met de doornenkroon op en het purperen bovenkleed aan. En Pilatus zei tegen hen: Zie, de Mens!

Johannes 19:5

Zie de Mens… de Man van smarten.

Gestalte of glorie had Hij niet; als wij Hem aanzagen, was er geen gedaante dat wij Hem begeerd zouden hebben. Hij was veracht, de onwaardigste onder de mensen,
een Man van smarten, bekend met ziekte,

Jesaja 53:2b-3a

Hier staat de Schepper van hemel en aarde. Overgegeven in de handen van onrechtvaardigen, verraden door Zijn eigen volk. Onbegrijpelijk. Althans, menselijk gesproken. Maar Hij kwam hier niet Zijn God-Zijn opeisen. Hij kwam hier als slaaf. Als de Knecht van God.

Die, terwijl Hij in de gestalte van God was, het niet als roof beschouwd heeft aan God gelijk te zijn, maar Zichzelf ontledigd heeft door de gestalte van een slaaf aan te nemen en aan de mensen gelijk te worden. En in gedaante als een mens bevonden, heeft Hij Zichzelf vernederd en is gehoorzaam geworden, tot de dood, ja, tot de kruisdood.

Filippenzen 2:6-8

De dienst van deze slaaf zou ons vrijkopen van de zonde en de dood, uit de macht van satan. Voor eeuwig Gods eigendom. Meer dan dat: Hij kwam om de wil van Zijn Vader te vervullen. Voor eeuwig. De rest is, hoe wonderlijk ook, bijkomend voordeel.

Zie de Mens… het Lam van God

Vanuit menselijk perspectief is deze situatie zo vlak voor het sterven van Jezus onmogelijk te rijmen met een waardige behandeling. Valse aanklachten, allerlei motieven – persoonlijk en politiek – die om voorrang vochten. Chaos, woede, manipulatie en machtsspelletjes, zo vlak voor het Pascha.

Het Pascha dat het enige Pascha zou zijn in de (heils)geschiedenis waarmee God Zelf verzadigd kon worden. Geen bloed van stieren en bokken, maar van het Lam. Alles verliep volmaakt volgens Gods plan. Het was het raadsbesluit van God en niet de corrupte mens die Jezus tot hiertoe gebracht had (Handelingen 2:23). Ook al droegen zij hun verantwoordelijkheid uiteraard.

Vele eeuwenoude profetieën gingen in vervulling. Daar was dan het Lam, volmaakt en smetteloos, door God voorbereid van voor de grondlegging der wereld. De (corrupte) priesters hadden het zonder het te weten gekeurd overeenkomstig de wet van God! Zij vonden uiteraard geen enkele onvolmaaktheid. Het was gereed om geslacht en geofferd te worden…

Zie de Mens… de Zoon van God

Hoe kan het bestaan dat de Rechter van hemel en aarde berecht wordt door een mens? Pilatus stond voor een groot dilemma. Het bewijs dat hij hier met de Zoon van God te maken had stapelde zich op. Hij werd bevreesd en probeerde Jezus onder druk te zetten:

De Joden antwoordden hem: Wij hebben een wet en volgens onze wet moet Hij sterven, want Hij heeft Zichzelf Gods Zoon gemaakt. Toen Pilatus dan deze woorden hoorde, werd hij nog meer bevreesd,en hij ging opnieuw het gerechtsgebouw in en zei tegen Jezus: Waar komt U vandaan? Maar Jezus gaf hem geen antwoord.

Pilatus dan zei tegen Hem: Spreekt U niet tot mij? Weet U niet dat ik macht heb U te kruisigen, en macht heb U los te laten? Jezus antwoordde: U zou geen enkele macht tegen Mij hebben, als het u niet van boven gegeven was; daarom heeft hij die Mij aan u overgeleverd heeft, een grotere zonde dan u.

Van toen af probeerde Pilatus Hem los te laten, maar de Joden schreeuwden: Als u Deze loslaat, bent u niet de vriend van de keizer; iedereen die zichzelf koning maakt, verzet zich tegen de keizer. Toen Pilatus dan deze woorden gehoord had, bracht hij Jezus naar buiten en ging op de rechterstoel zitten, op de plaats die Lithostrotos genoemd wordt, en in het Hebreeuws Gabbatha.

Johannes 19:10-13

Zie de Mens

Deze woorden vallen niet onder het copyright van Pilatus. Ze zijn opgetekend door de Heilige Geest. Vergeet Pilatus. De Joden. De Romeinse soldaten. Zet de tijd stil. Neem plaats op je rechterstoel. Je Lithostrotos of Gabbatha, of welk merk je ook hebt.

God heeft namelijk niet alleen Pilatus ‘macht’ gegeven. Hij stelt dezelfde Mens ook aan ons voor. ‘Zie de Mens’ is geen suggestie, maar een appèl van God aan het hart van de mens. Het is de stem die doordringt, daar waar niets of niemand kan komen dan God Zelf.

Want het Woord van God is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard, en het dringt door tot op de scheiding van ziel en geest, van gewrichten en merg, en het oordeelt de overleggingen en gedachten van het hart. En er is geen schepsel onzichtbaar voor Hem, maar alles ligt naakt en ontbloot voor de ogen van Hem aan Wie wij rekenschap hebben af te leggen.

Hebreeën 4:12-13

Wie is deze Mens? Wie zal Zijn leeftijd uitspreken (Jesaja 53)? Wie zal Zijn Naam uitspreken (Openbaring 19:12)? Of: waar komt Hij vandaan, om de vraag van Pilatus te herhalen? Hij, de oorsprong van alle dingen!

Wie is Hij die de wind bestraft? Die doden opwekt? Die woorden van troost spreekt waardoor de diepste wonden genezen? Wiens trouw niet kapot kan? Die woorden heeft van eeuwig leven? Die door te zwijgen zo oneindig veel meer wijsheid schenkt dan de knapste redenaars en dichters bij elkaar?

Daar zitten we dan op onze rechterstoel, met de Man van Smarten voor ons. We kunnen niet om deze Mens heen. Ons ‘oordeel’ heeft geen enkele invloed op Zijn leven, maar bepaalt waar wij staan voor God. Hoe (de geestelijke kwaliteit van) ons leven is. En waar wij de eeuwigheid door zullen brengen.

We oordelen niet zozeer met woorden, maar met ons leven.

Zie de mens, zie uw Koning

En het was de voorbereiding van het Pascha, ongeveer het zesde uur; en hij zei tegen de Joden: Zie, uw Koning!

Johannes 19:14

De Lithostrotos kan de prullenbak in. Ik wil geen rechter zijn. Ik kan God geen bevredigend antwoord geven op de vraag ‘Wie is deze Mens?’. Zijn heerlijkheid is oneindig veel groter dan mijn vermogen kan bevatten.

Ik denk aan David: ‘Verwijd mijn hart’. Aan Jesaja die Zijn heerlijkheid zag: ‘Wee mij, ik ga ten onder’. Aan Job, die over God had gesproken: ‘Zo heb ik verkondigd wat ik niet begreep, dingen die te wonderlijk voor mij zijn en die ik niet weet’ (Job 42:3).

Behoed mij voor mijn ‘uitspraak’ maar geef mij Uw Woord. Geef mij het hart van een ware aanbidder. In woorden of in stilte. Zolang Gods openbaring maar mijn deel is. Dat het Beeld van deze Mens door God Zelf op mijn netvlies gegrift mag zijn. Waardoor mijn ogen rein blijven en vol verwachting uitzien naar Zijn komst.

Voor mij staat geen zielig hoopje mens. Voor mij staat de Koning van hemel en aarde.

O hoofd vol bloed en wonden en overspoeld met hoon
O hoofd, ten spot omwonden met deze doornenkroon
O hoofd dat andere kronen en glorie waardig zijt
Schendt men u duizend malen, ik groet uw majesteit 1

Zie de Mens! Zie uw Koning!

Alle bijbelteksten uit deze blog zijn ontleend aan de bijbel in de Herziene Statenvertaling

1. Fragment uit de Matthäus Passion van Bach (https://www.youtube.com/watch?v=JsBbdapHj8I)

Heb je een verzoek of wens voor een bepaald onderwerp, voor een van de volgende blogs? Laat het weten via ons contactformulier.