Wat is wijsheid?

Een vraag die we onszelf of anderen met enige regelmaat stellen. Vaak gaat het dan om praktisch inzicht in een bepaalde situatie. Je wilt een probleem oplossen of staat voor een lastige beslissing. De keuze die je maakt is bepalend voor jouw toekomst, en wellicht ook die van andere mensen wanneer jouw verantwoordelijkheid zover strekt. In de Bijbel vind je veel onderwijs over wat wijsheid is. Je vind er veel praktische levenslessen voor de meest uiteenlopende situaties. Bijvoorbeeld in Spreuken en Prediker, waar Salomo zijn door God gegeven wijsheid openbaart door de Heilige Geest.

Maar de vraag “Wat is wijsheid?” is niet de enige vraag die de Bijbel stelt, en ook beantwoordt. Kijk maar eens mee in het leven van Job. Job beschrijft in Job 28 hoe vernuftig mensen zijn als ze zoeken naar edelmetalen. Ze hakken rotsen uit, dammen waterstromen in, wagen hun leven. Alles om het kostbare materiaal tevoorschijn te halen. Daarbij is de mens zeer vindingrijk. Maar zegt Job:

Maar de wijsheid, waar wordt die gevonden?
En waar is de plaats van het inzicht?
De sterveling kent haar waarde niet,
zij wordt niet gevonden in het land van de levenden.
De watervloed zegt: In mij is zij niet;
en de zee zegt: Bij mij is zij niet.

Job 28 :12-14

“Waar vindt men wijsheid?” is een tweede vraag die de Bijbel stelt, en ook beantwoordt. Wanneer Job zijn lofzang op de wijsheid heeft beëindigd (zeer zeker de moeite waard om te lezen!) zegt hij het volgende:

De wijsheid dus, waar komt zij vandaan,
en waar is de plaats van het inzicht?
Zij is bedekt voor de ogen van alle levenden,
en voor de vogels in de lucht is zij verborgen.
Het verderf en de dood zeggen:
Met onze oren hebben wij slechts een gerucht over haar gehoord.
God begrijpt haar weg,
en Híj kent haar plaats.

Job 28:20-23

Het antwoord op deze vraag is duidelijk: Wijsheid wordt alleen gevonden bij God. En alleen God kan ware wijsheid doorgronden:

Toen Hij een verordening maakte voor de regen,
en een weg voor het weerlicht van de donder –
toen zag Hij haar, en peilde haar.
Hij stelde haar vast en ook onderzocht Hij haar.
Maar tegen de mens heeft Hij gezegd:
Zie, de vreze des Heeren, dat is wijsheid,
en zich afkeren van het kwade is inzicht.

Job 28:26-28

De wijsheid van God is onpeilbaar voor een sterveling. En toch kunnen wij wijsheid kennen zoals God die heeft geopenbaard. Wijsheid die verborgen is voor de wijzen en verstandigen:

Op dat moment verheugde Jezus Zich in de geest en zei: Ik dank U, Vader, Heere van de hemel en van de aarde, dat U deze dingen voor wijzen en verstandigen verborgen hebt, en ze aan jonge kinderen hebt geopenbaard. Ja, Vader, want zo was het Uw welbehagen.

Lukas 10:21

Wijsheid die een dwaasheid is voor de Griek en een struikelblok voor de Joden. Wijsheid die begrepen wordt door het hart van de gelovige waarin de Heilige Geest woont en waar liefde is voor Jezus. Wijsheid die niet opgeblazen maakt zoals de kennis van deze wereld. Wijsheid waarvan je nederig wordt. Welk mens kan deze wijsheid tentoonstellen?

Dat brengt mij bij mijn derde vraag: Wie is (de belichaming) van wijsheid? Het antwoord mag duidelijk zijn, dat is Jezus. Kijk maar eens naar de volgende, prachtige tekst over Hem:

opdat hun harten bemoedigd mogen worden, samengevoegd in de liefde, en zij tot heel de rijkdom van de volle zekerheid van het inzicht mogen komen, om het geheimenis te leren kennen van God, en van de Vader en van Christus, in Wie al de schatten van de wijsheid en van de kennis verborgen zijn.

Kolossenzen 2:2-3

Zijn we net zo vasthoudend en vernuftig als de mens waarover Job spreekt? De mens die bevangen is door de goudkoorts en zijn leven waagt om het edelgesteente uit de duisternis te halen? Zijn we net zo vurig als het gaat om het kennen van de Ware Wijsheid? Dan zal deze wijsheid ons hart vervullen met kennis van Hem. Vreugde in het kennen van God. Vrede door inzicht. Geen kennis van deze wereld maar openbaringskennis van God.

We gedenken in deze tijd rond kerst de geboorte van de Heere Jezus. Elke keer opnieuw is er verwondering over wat God heeft gedaan. Alzo lief had Hij de wereld dat Hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven. In een kribbe in plaats van in een paleis. Geen plaats in de herberg. Geen luxe voorzieningen. Maar in dat kindje waren alle schatten en rijkdom van God verborgen. De handen waarmee Hij zichzelf nog niet kon voeden zijn dezelfde handen die 5000 monden te eten zouden geven en die doorboord zouden worden voor jou en mij. Terwijl Hij daar lag te slapen was Hij de Bewaarder Israëls die niet slaapt noch sluimert. (Psalm 121:4). Hij die toen nog niet kon praten is het Woord des levens. (1 Johannes 1:1)

Wat moet het wat zijn geweest voor Maria. God die in Zijn wijsheid heeft besloten Zijn Zoon door deze maagd geboren te laten worden. Wat zal het haar een vreugde hebben gegeven. En wat heeft het haar veel gekost. Maar ze heeft haar leven onder gehoorzaamheid van God gesteld. “Mij geschiede naar uw woord”.

Op een aantal bijzondere momenten zien we dat Maria “de woorden en gebeurtenissen in haar hart bewaarde”. Zij koesterde de openbaringen van God en overlegde ze. Ook zij kon Gods wijsheid niet doorgronden. Maar ze heeft haar Heer en Verlosser wel gekend.

Laten wij haar voorbeeld volgen en de dingen aangaande de Heere in ons hart bewaren en deze overleggen in onszelf.

Veel wijsheid gewenst in de voorbereiding voor kerst!

Heb je een verzoek of wens voor een bepaald onderwerp, voor een van de volgende blogs? Laat het weten via ons contactformulier.