Waar is onze moraal gebleven?

Die vraag stellen we onszelf al eeuwen, vooral op die momenten als we bij de koffie, als brave burgers, bespreken hoe slecht de maatschappij (de ander uiteraard ;) ) eraan toe is. We zeggen weleens: Nederland is het land van 17 miljoen rechters. We weten het allemaal beter. We hebben allemaal een beeld van wat moreel zuiver of zelfs heilig is. En we weten allemaal ook heel goed dat we niet beter zijn dan een ander en dat verschillen onoverkomelijk zijn. Het feit is dat we er toch samen moeten zien uit te komen.

We zien om ons heen talloze initiatieven die ons aansporen om van slecht naar goed te gaan. Van ongezond naar gezond. Van lui naar sportief. Van dik naar dun. Van nietszeggend tot beroemd. Van falen naar succes. Van stress naar ontspanning. We kunnen een bepaald doel bereiken. Door een bepaalde strategie te hanteren, door het gevecht met onszelf aan te gaan of juist te stoppen met het gevecht met onszelf aan te gaan. Ook in de ‘christelijke wereld’ barst het van dat soort initiatieven. In … stappen naar … (vul maar in).

Het probleem met de meeste van deze initiatieven is dat ze gebaseerd zijn op menselijk presteren en/of wilskracht. Met een bepaalde inspanning of het maken van bepaalde keuzes of uitspreken van het juiste gebed bereik je je doel. Of het nu ultieme vrijheid is, of een dieper geestelijk leven. Maar is dat voor ons als christenen wat de Schrift ons leert? Worden we heiliger door bepaalde keuzes of inzet? Of is gerechtigheid een gave van God? Worden we veranderd door levenservaring en het maken van de juiste keuzes of komt verandering van binnenuit naar buiten toe?

Maken we de juiste keuzes omdat we anders zijn geworden of maken we de juiste keuzes om anders te worden?

Christelijke levensstijl of leven uit Christus?

Stellen we niet onszelf (in plaats van God) centraal als we zoveel nadruk leggen op hoe we ons leven moeten inrichten? Door nadruk te leggen op onze levensstijl en wat wij doen, gaat de focus vaak weg bij wat God heeft gedaan. Het volbrachte werk van Christus. In zijn boek Gereformeerde Ethiek levert Herman Bavinck kritiek op (een deel van) de leer van de duitse filosoof J.G. Fichte. Die stelt dat de menselijke geest centraal staat en dat alles draait om het ego, het ‘ik’. De natuur en de kosmos, het ‘niet-ik’, moet overwonnen worden door het ‘ik’. Er is sprake van een strijd om het ‘niet-ik’ te overwinnen. Moraliteit is dus het gevolg van een strijd, een conflict, een worsteling en is een doel, niet het vertrekpunt. Het beperken van het ‘ik’ is zonde, want zonde is slechts beperking. Het gaat om vrijheid, zelfvoorzienend zijn en onafhankelijk zijn. Nu is deze gedachte, namelijk dat het natuurlijke toe werkt naar het geestelijke, of de rede, bekend in de filosofie. Ook onder anderen de theoloog Rothe hanteerde een systeem waarbij je vanuit je natuurlijke staat naar het onvergankelijke toe werkt. (Reformed Ethics, p. 37-38)

Bavinck verzet zich mijns inziens terecht tegen deze mensgerichte benadering. Het gaat namelijk niet over een levensstijl waardoor jij als persoon steeds beter, heiliger, moreel verhevener wordt. Of over de christen die door te strijden een bepaald geestelijk niveau bereikt. Een soort evolutionair proces waardoor je als lagere soort mens de geestelijke ladder beklimt en eindigt als een beter soort mens. De Schrift is geen lifestyle magazine met tips en tricks over het bereiken van de hemel of de ultieme morele staat. De Schrift gaat niet over het opbouwen en inrichten van jouw leven, maar over het afleggen ervan. Sterven met Christus en opstaan in nieuwheid des levens. Wat voor leven? Je nieuwe ‘ik’? Nee, Christus in jou. Niet meer mijn ik, maar Christus.

Van A naar Beter?

Wat minstens zo belangrijk is, is het feit dat wij als christenen rechtvaardig gemaakt zijn. We hoeven het niet meer te worden. Het is dus een gave van God en geen gevolg van menselijke inspanning.

Goedheid, heiligheid en morele zuiverheid zijn ons vertrekpunt in plaats van slechts ons doel.

We worden veranderd door de vernieuwing van onze gezindheid. (Romeinen 12).  God heeft het goede, het zuivere, het heilige in ons gelegd en dat komt als een bron omhoog komt en verandert ons van binnenuit!!!.

We zijn niet van slecht naar goed gegaan maar van dood naar leven!

Maarrrr….

…zeggen ze dan: “Je kunt niet niets doen toch? Je moet zelf ook iets doen, toch? God verlangt ook van ons dat we goed leven.” Ja, helemaal waar. Maar dan als het gevolg van, de vrucht van, het werk van de Heilige Geest in ons. In de eerste 3 hoofdstukken van de Efeze brief zien we de leer omtrent waarin God ons heeft geplaatst. Naar Zijn volmaakte wil, zonder dat we het wisten (dat plan is van eeuwigheid af en dat zijn wij niet). In Christus, met alle geestelijke zegeningen. In hoofdstuk 4 worden we opgeroepen om overeenkomstig die roeping te wandelen. Niet om met die wandel iets te bereiken, maar om datgene dat al (door God) bereikt is, in de dagelijkse praktijk waar te maken, met alle beproevingen, verzoekingen en tegenslagen die op ons pad komen.

We leven niet naar onvergankelijkheid toe. De onvergankelijkheid is ons reeds geschonken en die werkt door in onze dagelijkse praktijk.

Spiegel van God

Wij allen nu, die met onbedekt gezicht de heerlijkheid van de Heere als in een spiegel aanschouwen, worden van gedaante veranderd naar hetzelfde beeld, van heerlijkheid tot heerlijkheid, zoals dit door de Geest van de Heere bewerkt wordt.

2 Korinthe 3:18 (Alle teksten in deze blog zijn ontleend aan de bijbel in de Herziene Statenvertaling)

Niet van slecht naar goed. Niet van goed naar best. Maar van heerlijkheid tot heerlijkheid. Niet door menselijke inspanning. Maar door de Geest van God. We ZIJN geschapen naar het evenbeeld van Christus.

…en u bekleedt met de nieuwe mens, die overeenkomstig het beeld van God geschapen is, in ware rechtvaardigheid en heiligheid.

Efeze 4:24

Soli deo Gloria. (In gewoon Twents: Alleen aan God de eer)

Heb je een verzoek of wens voor een bepaald onderwerp, voor een van de volgende blogs? Laat het weten via ons contactformulier.